Geri Anasayfa

Detay

Anadoluda Yazılmış İlk Türkçe Cerrahi Yazmalara Bir Örnek: Alâ’im-i Cerrâhîn
(Alâim-i Cerrâhîn: An Example for the First Writen Turkish Surgical Scriptures in Anatolia )

Yazar : Mehmet GÜRLEK    

Türü : Telif

Baskı Yılı : 2011

Sayı : Volume 6 Issue 3

Sayfa : 1423-1434

Doi Number : 10.7827/TurkishStudies.2541

Bu eserin tam metnini indirmek için tıklayın

Özet
Eski Anadolu Türkçesi Türk Dili’nin gelişmesi tarihinde farklı özellikler taşıyan bir devredir. Eserler yönünden zengin sayılan bu dönemde genel olarak dinî ve edebî eserlerin işlenmekle birlikte tıbbî eserler de vücuda getirilmiştir. Üzerinde çalıştığımız bu eser, ses ve şekil bilgisi yönüyle Eski Anadolu Türkçesinin genel özelliklerini taşımaktadır. Eserin en önemli özelliği ateşli silahlarla meydana gelen yaralanmalara ve 15. yüzyılda Avrupa’da yayılan Frengi hastalığına ilk defa değinmesidir. Eser yazıldığı dönemin dil ve kültür özelliklerine ışık tutması, Türkçenin kelime hazinesini ortaya koyması, tıp yazması olduğu için tıbbî terimlerin zenginliği, hastalıların tedavisinde kullanılan ilâç terkibindeki çeşitli bitkiler, dolayısıyla bitki adları metinde dikkat çeken unsurlardır. Bu yönleriyle Alâ’im-i Cerrâhîn Türkoloji ve Tıp tarihi üzerinde yapılacak araştırmalara kaynaklık edecek bir eserdir. Bu çalışmada eser, nüshaları ile birlikte tanıtılmış, konu başlıkları, müellifi ve istinsah tarihi hakkında detaylı bilgi verilmiştir.

Anahtar Kelimeler
Alâ’im-i Cerrâhîn, Cerrâh-nâme, Cerrah İbrahim, Tıp Tarihi

Abstract
In the history of the development of Turkish Language, the Old Anatolian Turkish represents a phase carrying distinctive features. In terms of written production, generally this period is quite rich. Together with religious and literary works, medical texts were also generated.The work taken into consideration carries all the general features of Old Anatolian Turkish, as to sound and composition. The most important feature of the book is that the first time it has mentioned about injuries made by firearms and syphilis which was becoming widespread in the 15th century in Europe. The work sheds light on the religious and cultural characteristics of the period in which it was written and it exhibits the Turkish linguistic heritage. As it is a piece of medical writing, the medical terminology is rich. It also includes the various herbs contained in the manufacture of the medicines used in the cure of patients. Therefore, the names of the plants are a salient element in the text. For all these reasons, Alâ’im-i Cerrâhîn can be used as a source for future studies in Turcology and in the History of Medicine. In this work, the book has been presented with its copies and detailed information about its heading subjects, author and writing time was given.

Keywords
Alâ’im-i Cerrâhîn, Cerrâh-nâme, Cerrah İbrahim, Medical History