Geri Anasayfa

Detay

ÇİVİ YAZILI BELGELER IŞIĞINDA YUKARI FIRAT HAVZASINDAKİ YEREL POLİTİK GÜÇ: MELİD KRALLIĞI
(LOCAL POLITICAL POWER IN THE EUPHRATES RIVER BASIN IN THE LIGHT OF CUNEIFORM SCRIPTS: MELID KINGDOM )

Yazar : Sırrı TİRYAKİ    

Türü : Telif

Baskı Yılı : 2018

Sayı : Volume 13 Issue 24

Sayfa : 215-228

Doi Number : 10.7827/TurkishStudies.14527

Bu eserin tam metnini indirmek için tıklayın

Özet
Anadolu coğrafyasında yaşanan kargaşa sonucunda Hititlerin tarih sahnesinden çekilmesiyle Doğu ve Güney Doğu Anadolu Bölgelerinin yanı sıra Doğu Akdeniz Bölgesinde ve Kuzey Suriye coğrafyalarında yerel politik güçler ortaya çıkmıştır. Literatüre “Geç Hitit Beylikleri” ya da “Geç Hitit Krallıkları” olarak geçen bu yerel politik güçler, Demir Çağ’ında Anadolu ve Kuzey Suriye coğrafyalarındaki askeri, siyasi ve ekonomik olayları yönlendiren önemli aktörlerden olmuştur. Bu yerel politik güçlerden biri olan Melid Krallığı’na dair bilgilerimiz, bölgeye seferler düzenleyen Asur ve Urartu krallarına ait sefer kayıtlarının yanı sıra bölgede ele geçirilen hiyeroglif yazıtlara dayanmıştır. Söz konusu kaynaklara göre Melid, sahip olduğu hammadde kaynakları ve konumu ile bölgedeki politikaların yönlendirilmesinde aktif rol oynamıştır. Doğu Anadolu’nun batısı olarak tanımladığımız Malatya coğrafyasında kurulup gelişen Melid Krallığı tarihi boyunca, dönemin Yakın Doğu coğrafyasındaki iki önemli askerî ve politik güç olan Asur ve Urartu Krallıkları ile sürekli olarak askerî, siyasi ve ekonomik ilişkiler geliştirmek zorunda kalmıştır. Çünkü Melid Krallığı’nın sahip olduğu hammadde kaynakları ve stratejik konumu, Asur ve Urartu gibi Yakın Doğu coğrafyasındaki iki önemli gücün sürekli olarak bu bölgeye yönelik yayılım faaliyetleri gerçekleştirmesine neden olmuştur. Melid ülkesinin yöneten krallarının neredeyse tamamı bu sıkışmışlığı aşmak ve varlıklarını sürdürmek için Asur ve Urartu Krallıklarına vergi ödemek zorunda kalmıştır. Politik ve askeri konuların yanı sıra Demir Çağ’ında Doğu Anadolu’nun batısı olarak tanımladığımız Malatya ve çevresindeki sosyal ve kültürel hayatın şekillenmesinde de Melid Krallığının önemli katkısı olmuştur.

Anahtar Kelimeler
Hititlerin Yıkılışı, Melid Krallığı, Urartu, Asur, Hammadde Kaynakları

Abstract
As a result of the turmoil in the Anatolian geography, local political forces emerged in the Eastern and South Eastern Anatolia Regions as well as in the Eastern Mediterranean Region and Northern Syria as the Hittites went out of the existence. These local political powers, known as “Late Hittite Principalities” or “Late Hittite Kingdoms”, became the significant actors leading the military, political and economic events in Anatolia and Northern Syria in the Iron Age. The data about the Kingdom of Melid, which was one of these local powers, were obtained from the records of the Assyrian and Urartian kings, who arranged flights to the region, as well as hieroglyphic inscriptions captured in the region. According to the abovementioned sources, Melid played an active role in directing the policies in the region with its raw material resources and location. Melid Kingdom which develops by being set up in Malatya geograph described as west of Eastern Anatolia during its history, has consistently to develop to military, political and economic relationships with Assyrian and Urartian kingdom which are two significant military and political power in the near east geography. Therefore, the raw material sources of Melid Kingdom and its strategic location lead to realize to the dissemination activities towards that religion of like Assyrian and Urartian kingdom which are two significant power in the Near East geography. The almost all of the kings who manage to the country of Melid, get rid of these problems and has to pay tax to Assyrian and Urartian kingdom in order to continue their existences. In addition to political and military issues, in the Iron Age, the Kingdom of Melid also made a significant contribution to shaping the social and cultural life in Malatya and its surroundings, defined as the west of Eastern Anatolia.

Keywords
Hittites, Melid Kingdom, Urartu, Assyrian, Raw Materials Sources