Geri Anasayfa

Detay

VAN GÖLÜ HAVZASINDA ARAP HÂKİMİYETİ
(THE DOMINATION OF THE ARAB IN VAN LAKE BASIN )

Yazar : Ömer TOKUŞ    

Türü : Telif

Baskı Yılı : 2018

Sayı : Volume 13 Issue 24

Sayfa : 229-249

Doi Number : 10.7827/TurkishStudies.14419

Bu eserin tam metnini indirmek için tıklayın

Özet
Van Gölü havzası ve çevresinde bulunan Malazgirt, Ahlat, Erciş, Adilcevaz, Muradiye, Erzen ve Amik gibi şehir ve kasabalarda Arapların hakimiyetinin 638 yılından sonra yapılan fetih hareketleri ile başladığı kabul edilmektedir. Iyad b. Ganm komutasındaki Müslüman fatihlerin 19 (638-639) ve 20 (639-640) yıllarında el-Cezîre ve İrmîniyye’ye doğru başlattıkları fetih hareketleri ile Van Gölü havzasına ayak bastıkları anlaşılmaktadır. Habîb b. Mesleme ve daha sonra ele geçirilen yerlerin muhafazası ve idaresi için tayin edilen komutan ve valiler ile birlikte Müslümanların İrmîniyye ve Van Gölü havzasındaki hâkimiyeti pekişmiştir. Van Gölü havzası Emevî ve Abbâsî idaresinde Benî Şeybân ve Benî Süleym gibi Kuzeyli Arapların (Kaysîler) göçüne sahne olmuştur. Söz konusu göçler Van Gölü havzası ve çevresinin idaresine söz hakkı elden eden güçleri de belirlemiştir. Bundan dolayı Emevî ve Abbâsî yönetimleri boyunca Van Gölü havzasında kuzeyli Arapların etkileri artmış ve IX. asırda Abbâsîlerin güçlerini kaybetmeye başlamalarıyla Malazgirt, Ahlat, Erciş, Erzen, Muradiye gibi şehirlerde bağımsız yerel emîrlikler ortaya çıkmıştır. Bu siyasî durum X. asırda Hamdânîler, XI. asırda da Bizans ve Selçuklu gibi güçlerin müdahelesi ile son bulmuştur.

Anahtar Kelimeler
Van Gölü, Erciş, Ahlat, Bargiri, Malazgirt, Benî Süleym, Benî Şeybân

Abstract
It is acknowledged that the domination of Arabs in cities and towns such as Manazkert, Khilat, Ardjish, Arcke, Berkri, Arzn, and Amwik in the Van Lake basin and surrounding areas began with the conquest movements made after 638. The conquest movements initiated in the date of 19 (638-639) and 20 (639-640) with Muslim conquerors under the command of Iyad b. Ghanm, towards al-Djazira and Armenia, so they have set foot in the Van Lake basin. Muslims dominated in Armenia and Van Lake basin along with Habib b. Maslama and later commanders and governors appointed for maintaining and administration of the seized places. The Van Lake basin became the emigration area of the Northern Arabs such as Banu Shayban and Banu Sulaym in the administration of the Umayyad and Abbasid. The migration also identified forces that have the right for the management of the Van Lake basin and its surroundings. Therefore, the effects of the northern Arabs increased in the Lake Van basin during the Umayyad and Abbasid administrations, and in the tenth centuries the Abbasid began to lose their power, then independent local emirates emerged in cities including Manazkert, Khilat, Ardjish, Erzen, Berkri. This political situation ended with the intervention of the Hamdanids forces in the tenth century, and the Byzantine and Seljuk emperors in the eleventh century.

Keywords
Van Lake, Ardjish, Khilat, Berkri, Manazkert, Banu Sulaym, Banu Shayban