Geri Anasayfa

Detay

Kızılırmak Nehri Akım Değişimlerinin İstatistiksel Analizi

Özet
Bu çalışma ile ülkemiz sınırları içerisinde doğup, yine ülkemiz sınırları içerisinde denize ulaşan Kızılırmak Nehri’nin hidro-klimatik eğilimleri incelenmiştir. Kızılırmak, Sivas’ın Kızıldağ yöresinden kaynağını alır, vadi tabanındaki 3. zamana ait kırmızı renkteki kumlu-killi tortudan kızıllara boyanır. Nehir 1355 km yolculuğu sırasında 76250 km2 alanın sularını toplayarak Bafra’da verimli bir ova bırakarak Karadeniz’e ulaşır. Kızılırmak Havzası’nı kapsayacak şekilde iklimin temel iki unsuru olan sıcaklık ve yağış ile Kızılırmak’ın 4 akım ölçüm istasyonuna ait akım verilerine, korelasyon, regresyon ve trend analizleri uygulanmıştır. Genel olarak sıcaklık ile akım arasında orta derecede negatif yönlü anlamlı ilişki, yağış ile akım arasında pozitif yönlü orta derece anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Akarsu kaynağına yakın akım ölçüm istasyonlarında anlamlılık katsayılarının daha fazla arttığı bulgusuna ulaşılmıştır. Trend analizlerine göre ise havza içerisinde seçilmiş istasyonların tamamında (6 meteoroloji istasyonu) sıcaklığın uzun yıllık seyrinde artış, yağışta ise azalma meydana gelmiştir. Geleceğe yönelik lineer trend analizlerine göre de sözkonusu eğilimlerin devam edeceği öngörüsüne ulaşılmıştır. Kızılırmak’ın akım değerlerinin uzun yıllık eğilimleri (4 akım ölçüm istasyonu) tüm kollarda ve ana akarsuda da azalma şeklinde olmuştur. Sözkonusu azalma eğilimlerinin iklimdeki salınımlarla istatistiksel sıkı ilişkiler içerisinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler
Akarsu, Akım, Eğilim, Kızılırmak, Korelasyon Analizi.