Geri Anasayfa

Detay

OSMANLI’DAN GÜNÜMÜZE REKTÖR BELİRLEME USULÜ

Özet
Günümüzde birçok değişimin temelinde bilim ve teknoloji yatmaktadır. Yaşanan değişimin gözlemlenebileceği en önemli örnek bilimin üretildiği mekânlardır. Bu konuda bir merkez olan üniversitelerin her yönüyle ele alınması, değişimi gözlemlemek ve öngörülerde bulunmak için önemlidir. Üniversiteler birçok açıdan incelemeye tabi tutulmaktadır. Bu çalışmada literatürde görece daha az durulan bir konu sorunsal edilmiştir. Çalışmanın amacı Osmanlı Devleti’nden günümüze üniversite rektörlerinin belirlenme usulünü incelemektir. Literatürde üniversiteler tarihi farklı sınıflandırmalara tabi tutulmaktadır. Bu çalışmada üniversiteler tarihi, üniversitelerdeki dönüşüm ve rektörlerin konumu göz önünde bulundurularak beş ana bölümde kurgulanmıştır. Birinci bölümde ilk Darülfünun kurma çabası ele alınmıştır. Bu dönemde düzenlemelerde nazırın yönetimi söz konusu olsa da yönetim müdürler eliyle yürütülmüştür. İkinci dönemde eminlikler dönemidir. Burada seçim usulü benimsenmiş ve bu sistem 1933 yılına kadar devam etmiştir. Üçüncü dönemin başladığı 1933’te gerçekleştirilen reformla Darülfünun ismi yerine üniversite; emin yerine rektör kavramları kullanılmıştır. Atama sisteminin benimsendiği bu dönem, 1946 yılına kadar devam etmiştir. Dördüncü dönemin başladığı 1946’da üniversitelerde özerklik anlayışı ve bununla ilişkili bir şekilde seçim sistemi benimsenmiştir. Bazı değişiklikler olmakla birlikte bu sistem 1981 yılına kadar devam etmiştir. Son dönem 1981 yılında başlamıştır. İlk olarak atama sisteminin benimsendiği bu dönemde 1992-2016 yılları arasında seçim sistemi uygulanmıştır. 2016 yılında tekrar atama sistemine geçilmiş ve 2018’de YÖK’ün atama konusundaki tasarrufları kaldırılarak atama yetkisi yalnızca Cumhurbaşkanına bırakılmıştır.

Anahtar Kelimeler
Üniversite, Rektör, Seçilme, Atama.