Geri Anasayfa

Detay

TÜRKİYE EKONOMİSİNDE FİNANSAL GELİŞME, ENERJİ TÜKETİMİ VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ

Özet
Finansal gelişme, bir ülkede işlem gören finansal araçların dünyadaki gelişmelere paralel olarak gelişip çeşitlenmesidir. Gelişen finans piyasaları başka bir ifade ile bireylerin tasarruflarını değerlendirebilecekleri alternatif yatırım araçlarının artması ile finansal sistemin tam ve etkin kullanımını sağlayarak ekonomik büyümeyi olumlu etkilemektedir. Finansal gelişmenin artması enerji tüketimini arttırmakta, enerji tüketimindeki artış da ekonomik büyümeyi arttırmaktadır. Tüm etkiler ülkelerin gelişmişlik düzeylerine göre farklılık gösterse de literatür finansal gelişme, enerji tüketimi ve ekonomik büyüme arasında güçlü etkileşimin olduğu yönündedir. Literatür incelendiğine Türkiye ekonomisi için yapılan çalışmaların enerji tüketimi - ekonomik büyüme, finansal gelişme - ekonomik büyüme ya da enerji tüketimi-finansal gelişme ilişkisi biçiminde ele alınmıştır. Finansal gelişme, bilgi iletişim teknolojilerinde gelişmeyi ve içsel büyüme modellerinde bir üretim faktörü olarak dikkate alınan teknolojik ilerlemenin bir sonucu ve kaynağı olarak enerji talebini etkilemekte, artan enerji talebi ise ekonomik büyümeyi etkilemektedir. Bu çalışma finansal gelişmenin ekonomik büyüme üzerindeki etkisini ekonomik büyümenin önemli bir bileşeni olan enerji talebi bağlamında ele almaktadır. 1950-2015 dönemi verileri ile yapılan çalışmada değişkenler arası uzun dönemli ilişki Johenson eşbütünleşme modeli ile, Nedensellik ise VAR modeli ve Granger Nedensellik modeli ile araştırılmıştır. Araştırma sonucunda finansal gelişme, enerji tüketimi ve ekonomik büyüme değişkenleri arasında eşbütünleşme ilişkisinin olduğu tespit edilmiştir. Aynı zamanda uygulanan Nedensellik sonuçları finansal gelişmeden enerji tüketimine doğru tek yönlü, enerji tüketiminde ekonomik büyümeye ve ekonomik büyümeden enerji, tüketimine doğru çift yönlü nedensellik tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler
Finansal gelişme, ekonomik büyüme, enerji tüketimi.