Geri Anasayfa

Detay

ÇİVİ YAZILI BELGELER IŞIĞINDA YUKARI FIRAT HAVZASINDAKİ YEREL POLİTİK GÜÇ: MELİD KRALLIĞI

Özet
Anadolu coğrafyasında yaşanan kargaşa sonucunda Hititlerin tarih sahnesinden çekilmesiyle Doğu ve Güney Doğu Anadolu Bölgelerinin yanı sıra Doğu Akdeniz Bölgesinde ve Kuzey Suriye coğrafyalarında yerel politik güçler ortaya çıkmıştır. Literatüre “Geç Hitit Beylikleri” ya da “Geç Hitit Krallıkları” olarak geçen bu yerel politik güçler, Demir Çağ’ında Anadolu ve Kuzey Suriye coğrafyalarındaki askeri, siyasi ve ekonomik olayları yönlendiren önemli aktörlerden olmuştur. Bu yerel politik güçlerden biri olan Melid Krallığı’na dair bilgilerimiz, bölgeye seferler düzenleyen Asur ve Urartu krallarına ait sefer kayıtlarının yanı sıra bölgede ele geçirilen hiyeroglif yazıtlara dayanmıştır. Söz konusu kaynaklara göre Melid, sahip olduğu hammadde kaynakları ve konumu ile bölgedeki politikaların yönlendirilmesinde aktif rol oynamıştır. Doğu Anadolu’nun batısı olarak tanımladığımız Malatya coğrafyasında kurulup gelişen Melid Krallığı tarihi boyunca, dönemin Yakın Doğu coğrafyasındaki iki önemli askerî ve politik güç olan Asur ve Urartu Krallıkları ile sürekli olarak askerî, siyasi ve ekonomik ilişkiler geliştirmek zorunda kalmıştır. Çünkü Melid Krallığı’nın sahip olduğu hammadde kaynakları ve stratejik konumu, Asur ve Urartu gibi Yakın Doğu coğrafyasındaki iki önemli gücün sürekli olarak bu bölgeye yönelik yayılım faaliyetleri gerçekleştirmesine neden olmuştur. Melid ülkesinin yöneten krallarının neredeyse tamamı bu sıkışmışlığı aşmak ve varlıklarını sürdürmek için Asur ve Urartu Krallıklarına vergi ödemek zorunda kalmıştır. Politik ve askeri konuların yanı sıra Demir Çağ’ında Doğu Anadolu’nun batısı olarak tanımladığımız Malatya ve çevresindeki sosyal ve kültürel hayatın şekillenmesinde de Melid Krallığının önemli katkısı olmuştur.

Anahtar Kelimeler
Hititlerin Yıkılışı, Melid Krallığı, Urartu, Asur, Hammadde Kaynakları