Geri Anasayfa

Detay

Michel Foucault'da Öznenin Tarihsel Ontolojisi ve İktidar İlişkileri Analizi

Özet
Michel Foucault’nun siyasal felsefesinde öznenin tarihsel ontolojisi ve iktidar ilişkileri analizi iki açıdan önemlidir. Bu düşüncenin önemli olduğu ilk nokta modern siyaset felsefesine yönelik eleştirel hususları içerisinde barındırmasıdır; ikinci nokta ise postmodern siyaset felsefesine dair temel kavrayışları somutlaştırmasıdır. Öznenin tarihsel ontolojisi ve iktidar ilişkileri analizi öznellik meselesini ön plana çıkarır. Bu mesele hem modern siyaset felsefesinin eleştirisine kaynaklık ederken hem de postmodern siyaset felsefesine bir kapı açar. Bunun neticesinde evrensel bir insan doğasına sahip olan modern siyaset felsefesinden, insan doğasını reddeden postmodern siyaset felsefesine geçiş imkânı doğar. Foucault’nun düşünceleri bu geçişi sağladığı için önemlidir. Foucault’nun düşüncelerinde öznenin tarihsel ontolojisini ve iktidar ilişkileri analizini birlikte değerlendirmemiz gerekir. Burada birbiri ile ilişkili bir çerçeve söz konusudur. Her ikisi bir arada anlaşılırlık kazanır. Bu yüzden özneyi iktidar ilişkilerinden bağımsız olarak ele alamayız. Özne iktidar ilişkileri içerisinde tarihsel olarak kurulur ve bu ilişkiler içerisinde şekillenir. Bu yüzden iktidar ilişkilerinin analizi yapılmalıdır. Buna göre iktidarın merkezi bir konumu yoktur; tek bir noktada konumlanmaz; bunun aksine iktidar her yerdedir; iktidar salt bir tahakküm aracı değildir; iktidar yaratıcıdır; üretkendir. Buna bağlı olarak postmodern siyaset mikro-iktidar analizine yönelir; modern siyaset felsefesi ise makro iktidar anlayışına sahiptir. Bu ayrım modern ve postmodern siyaset felsefelerinin önemli bir farkını teşkil eder.

Anahtar Kelimeler
Foucault, Özne, Bilgi, İktidar, Ontoloji