Geri Anasayfa

Detay

OSMANLI DEVLETİNDE KÜÇÜK ÖLÇEKLİ VAKIFLAR SİVAS ÖRNEĞİ

Özet
İslam müesseseleri içerisinde vakıfların önemi çok büyüktür. İslamî gelenekte Hz. Peygamber (s.a.v)’le başlayan bu sosyal yardımlaşma kurumu tüm İslam Devletleri’nde üzerinde durulmuş Selçuklu ve bilhassa Osmanlı Devleti ile zirve yapmıştır. Bunun belirgin nişanesi ise sayıları 30 bini aşkın vakfın Osmanlı coğrafyasında kurulmuş olmasıdır. Vakıf kuran kişiler devlet başkanından başlayıp toplumun tüm katmanlarına kadar büyük bir özenle tatbik edilmiştir. İçlerinde miktar itibariyle büyük oranda nakit ve taşınmaz mal vakfedenlerden, 30 kuruş gibi cüz’i gibi görünen ama içerisinde büyük bir anlamı olan vakıfları da görebilmekteyiz. Ekonomik meblağ itibariyle çok az gibi görünen bu vakıfları bu çalışmada konu edindik. Bunu yaparken de Vakıf geleneği içerisinde genelden özele inerek Sivas’ta kurulmuş olan ve adına küçük ölçekli dediğimiz vakıfları esas aldık. Çalışmamızın ana materyalini Devlet Arşivlerinde muhafaza edilen Sivas Şer’iyye Sicillerinden, bizatihi klasik formda tanzim edilmiş sicil defterlerine intikal etmiş vakfiye kaydı bulunan belgelerden yola çıkarak yaptık. Yaklaşık 40 defterde vakfiye kaydına rastladığımız vakıfların listesini çıkarttık ve vakfiye içeriklerini inceledik. Erkek, kadın ve gayrimüslim vakıflarını tablo haline getirdik. Osmanlı Vakıf medeniyeti içerisinde Sivas’lı hayırseverlerin toplumsal ve ferdi dayanışmada gayet cömert olduğunu gördük. Bu vakıfların 1779-1895 yılları arasında yaklaşık 128,966,5 gibi önemli bir nakit parayı Sivas ekonomisine kattıkları da bu çalışmada ortaya çıkmış oldu.

Anahtar Kelimeler
Sivas, vakıf, küçük ölçekli