Geri Anasayfa

Detay

Siyâk-Sibâk Merkezli Bir Analiz Tefisrlerde Ahzâb Suresi (36-40) Âyetleri

Özet
Kur'ân-ı Kerim’in doğru anlaşılabilmesi için, nâzil olduğu tarihsel ortamın bilinmesi gerektiği kadar, hangi ayetlerin birbiriyle bağlantılı olarak ve aynı zamanda hangi amaca yönelik olarak inzal edildiklerinin de bilinmesi gerekmektedir. Tefsîr literatüründe buna siyâk-sibâk denilmektedir. Bu açıdan bakıldığında Kur'ân-ı Kerim’in üzerinde çok ciddi çalışmaların yapılması gerektiği ortadadır. Bu makale bu bağlamda Ahzâb Suresi (36-40) ayetlerini analiz etmekte ve çarpıcı sonuçlara ulaşmaktadır. Her şeyden önce bu makalede, Kur'ân ayetlerinin Hz. Peygamber’in tarihe mal olmuş kişiliği ile uyum içerisinde anlaşılması gerektiği ve buna aykırı yorumların gerçekle ilgisinin bulunmadığı ortaya konulmaktadır. Bu prensipten hareket edildiğinde Ahzâb Suresi’nin 37. âyetinin anlaşılmasına yönelik olarak öne sürülen Hz. Peygamber’in âzâd etmiş olduğu kölesinin eşine göz dikmesi, onun boşanmasını sağlayıp onunla evlenmesi şeklindeki yorumların ilim adına ortaya konulmuş saçmalıklardan başka bir şey olmadığı anlaşılmaktadır. Makalemizin konusu olan Ahzab Suresi (36-40) ayetleri, aslında cahiliyye dönemi Arap toplumunda yaygın olan birtakım yanlış uygulamaların düzeltilmesine yönelik olarak inzal edilmiş ayetlerdir. Bu uygulamalar köle ya da köle menşeli bir fert ile özgür bir ferdin, evlatlığın boşamış olduğu eş ile de babalığın evlenemeyeceği şeklindeki yanlış kabullerdir. İlgili bölümde bu yanlış kabuller, içinde Hz. Peygamber ve yakınlarının da bulunduğu kişiler vasıtasıyla düzeltilmekte ve bu evliliklerin Allah’ın emri doğrultusunda yapıldığı hatırlatılarak Hz. Peygamber’e mafya babası muamelesi yapılmaması gerektiği ortaya konulmaktadır. Ayetlerin siyakı (inzal ediliş maksadı) göz ardı edildiğinde doğru anlaşılmaları da mümkün değildir. Bu açıdan bakıldığında 40. âyete verilen “Muhammed erkeklerinizden birinin babası değildir.” şeklindeki yaygın mananın, konuyla ilgili olmadığı görülmektedir. Aslında 40. âyet, Hz. Peygamber’in birilerinin babası olup olmadığının tespitinden ziyade, evlatlığı olan Zeyd b. Hârise’nin boşamış olduğu eş ile yapmış olduğu evliliğin kimin kararı ile gerçekleştiğini ortaya koymak için inzal edilmiş bir ayettir. Bu durum göz önüne alındığında âyet içerisinde geçen “أبا أحد من رجالكم” ifadesi ile de neyin kastedildiği kendiliğinden ortaya çıkmaktadır.

Anahtar Kelimeler
Kur'ân, Siyâk-Sibâk, Zeyd b. Hârise, Zeyneb b. Cahş, Hz. Muhammed, Evlatlık, Evlilik, Köle, Hür.